Dyspersja uwolnienia chemicznego (model Gaussa)

Kalkulatory / Dyspersja chemiczna

Powiązane artykuły: Zagrożenia chemiczne i biologiczne, Reakcja CBRN oraz Pierwsi ratownicy, triage i interoperacyjność.

Narzędzie ratownicze/planistyczne: szacuje zasięg strefy toksycznej po uwolnieniu substancji do atmosfery (np. chlor z cysterny) i wyznacza strefy narażenia dla ekip ratowniczych. Wykorzystuje model Gaussa ze współczynnikami dyspersji Pasquilla-Gifforda oraz progi AEGL; obciążenie toksyczne liczone regułą ten Berge (Cⁿ·t). Rozdzielczość planistyczna — odpowiednik jawnych narzędzi typu ALOHA/CAMEO.
Wyniki są orientacyjne. Do działań operacyjnych stosować oficjalne tabele AEGL/ERPG i modele ratownicze.

Progi AEGL i wykładnik toksyczności pobierane z katalogu.

Masowe natężenie uwolnienia do atmosfery.

Typowo 1–6 m/s. Słabszy wiatr = wolniejsze rozcieńczanie.

F (stabilna, noc, inwersja) daje najdłuższe zasięgi.

Do obliczenia obciążenia toksycznego (Cⁿ·t).

0 = uwolnienie przy gruncie (najgorszy przypadek dla ludzi).

Resetuj

Model stref, kalibracja i ograniczenia

Pełne równania. Stężenie na osi smugi przy gruncie jest liczone jako C(x) = Q/[π·u·σy(x)·σz(x)] · exp[−H²/(2σ²z)]. Poprzecznie C(x,y) = C(x)·exp[−y²/(2σ²y)]. Współczynniki σy i σz zależą od odległości oraz klasy Pasquilla A–F. Granica strefy jest miejscem, w którym stężenie spada do wybranego progu AEGL. Osobno kalkulator podaje obciążenie toksyczne TL = Cn·t w punkcie odległym o 100 m.

Znaczenie i źródła parametrów. Q jest rzeczywistym strumieniem masy do powietrza, nie masą znajdującą się w zbiorniku; powinien pochodzić z potwierdzonej oceny źródła wykonanej przez właściwe służby lub narzędzie procesowe. Wiatr i stabilność muszą opisywać czas oraz miejsce zdarzenia. Progi z katalogu są orientacyjnymi wartościami AEGL dla 60 minut, przeliczonymi do mg/m³.

Ważne rozdzielenie czasu. Pole „czas narażenia” wpływa wyłącznie na pokazane obciążenie Cn·t; nie zmienia zasięgów stref, ponieważ te są porównywane ze stałymi progami 60-minutowymi z katalogu. Dla innego czasu należy użyć właściwego wiersza oficjalnej tabeli AEGL, a nie skalować liniowo obecnego wyniku.

Kalibracja i niepewność. Należy policzyć kilka kombinacji strumienia, wiatru i stabilności, koncentrując się na wariancie niekorzystnym, a następnie korygować obraz na podstawie detektorów, obserwacji meteorologicznych i rozpoznania źródła. Granica narysowana przez model nie jest linią pewnego bezpieczeństwa; zmienność kierunku wiatru i niepewność Q mogą przesunąć ją bardziej niż precyzja obliczeń numerycznych.

Ograniczenia. To stacjonarny model lekkiego gazu nad płaskim, otwartym terenem. Nie odwzorowuje gazów ciężkich, uwolnienia chwilowego, budynków i kanionów ulicznych, rzeźby terenu, zmian wiatru, opadu, depozycji, reakcji chemicznych ani warunków wewnątrz pomieszczeń. Decyzje ratownicze wymagają aktualnych pomiarów, rozpoznania i zatwierdzonych narzędzi operacyjnych.